Arbeidsmarkt van de toekomst

In Nederland wordt een felle discussie gevoerd over versoepeling van het ontslagrecht. Dit komt voort uit de behoefte om het arbeidsrecht aan te passen aan de veranderende markt. Een discussie die we ook in Europa voeren.

De arbeidsmarkt van de toekomst
In Nederland wordt een felle discussie gevoerd over versoepeling van het ontslagrecht. Dit komt voort uit de behoefte om het arbeidsrecht aan te passen aan de veranderende markt. Een discussie die we ook in Europa voeren. Het flexibeler maken van de arbeidsmarkt is het antwoord op uitdagingen in de nabije toekomst, waarbij globalisering en demografische veranderingen de markt en de samenleving fors gaan veranderen.

Het debat zoals dat nu in Nederland gevoerd wordt is naar mijn mening te eenzijdig. We moeten af van het thematiseren van alleen de ontslagbescherming. Er moet een breed perspectief geboden worden van baanzekerheid naar werkzekerheid met verantwoordelijkheden voor werkgevers en werknemers. Wanneer verantwoordelijkheid genomen wordt kan er over flexibilisering gesproken worden, sociale partners zijn hiertoe bereid wanneer er gelijktijdig zekerheid is.

Nederland loopt in Europa overigens voorop in het hervormen van het sociale stelsel en de arbeidsmarkt. Maar we kunnen zeker nog leren van andere landen. Oostenrijk combineert bijvoorbeeld een vrij hoge mate van flexibiliteit van de arbeidsmarkt met een gemiddeld niveau van sociale uitkeringen die vergezeld worden van een heel effectief en actief arbeidsmarktbeleid en een belangrijke rol voor het sociale partnerschap. Men heeft daar soepele ontslagprocedures en in 2003 is er een nieuw systeem van ontslagvergoedingen gekomen. In het oude systeem hing de ontslagvergoeding af van de duur van de arbeidsverhouding. Dat betekende dat werknemers die naar een andere baan overgingen opgebouwde en gegarandeerde rechten konden verspelen. In het nieuwe systeem stort de werkgever maandelijks een vast bedrag op de rekening van de werknemer waarvan deze bij ontslag gebruik kan maken. In Oostenrijk zijn er vooral door deze versoepeling nauwelijks tijdelijke contracten (9% gemiddeld EU 14,4%) en de werkloosheid is laag. De langdurige werkloosheid is 1,3%, de participatie graad is hoog en de participatie in levenslang leren is 12,9%.

Flexizekerheid is het invoeren van: flexibele en voldoende zekerheid biedende contractuele regelingen, op basis van moderne arbeidswetgeving en cao's. Integrale plannen voor levenslang leren en het investeren in de menselijke vaardigheden die moeten garanderen dat werknemers, vooral de meest kwetsbare, continue aanpasbaar en inzetbaar zijn. Een actief arbeidsmarktbeleid dat mensen helpt en stimuleert om te gaan met veranderingen, de periode van "het zonder werk zijn" kort houdt en de overgang naar een nieuwe baan vergemakkelijkt. Een modern stelsel van sociale zekerheid dat toereikende inkomenssteun biedt, het werken bevordert en de mobiliteit op de arbeidsmarkt makkelijker maakt.

Flexizekerheid moet er voor zorgen dat burgers een hoge mate van werkzekerheid genieten om in een snel veranderende economische omgeving in elke fase van het arbeidsleven gemakkelijk een baan te vinden met goede vooruitzichten. In Europa willen we hiervoor de juiste omgeving creëren. Flexizekerheid is een concept dat in de lidstaten op eigen wijze ingevuld moet worden vanwege de verschillen in tradities en culturen. De discussie over de versoepeling van het ontslagrecht kan alleen succesvol verlopen wanneer het debat verbreedt wordt en flexibiliteit en zekerheid hand in hand gaan