19-10-2010 Aanvullende ziektekosten Nederlandse ziektekostenstelsel


Betreft: Aanvullende ziektekostenverzekering Nederlandse ziektekostenstelsel


Het Nederlandse ziektekostenstelsel is een stelsel waarin naast de basisverzekering de aanvullende verzekering een prominente rol speelt. Personen die in Nederland wettelijk verzekerd zijn tegen ziektekosten, kunnen zich vaak zonder grote problemen ook aanvullend (particulier) verzekeren (o.a. tandartsverzekering). Als aansluitvoorwaarde voor deze aanvullende verzekeringen hanteert de verzekeraar wel dat men in Nederland wettelijk verzekerd (basis-zorgverzekering) moet zijn. In een aantal grensoverschrijdende situaties beëindigt de zorgverzekeraar de aanvullende verzekering. Hieronder volgen enkele voorbeelden: — een inwoner van België/Duitsland werkt als grensarbeider in Nederland. Vanaf het moment dat betrokkene met pensioen gaat en recht heeft op zorg in zijn woonland ten laste van Nederland (art. 24 resp. 25 Vo. (EG) nr. 883/2004), wordt de aanvullende ziektekostenverzekering beëindigd;

— een pensioengerechtigde verhuist naar een andere lidstaat, alwaar hij recht heeft op zorg ten laste van Nederland (art. 24 resp. 25 Vo. (EG) nr. 883/2004). Vanaf het moment dat betrokkene verhuist, wordt de aanvullende ziektekostenverzekering beëindigd;

— een inwoner van Nederland wordt op grond van een internationale overeenkomst of verordening (i.c. Vo. (EG) nr. 883/2004) in een ander stelsel resp. lidstaat wettelijk verzekerd. De zorgverzekeraar beëindigt de aanvullende verzekering.

1. Is de beëindiging door zorgverzekeraars in Nederland van de aanvullende verzekering in bovenstaande gevallen in strijd met de verdragsbepalingen inzake het vrije verkeer en, in het bijzonder, met de regels voor het vrije verkeer van werknemers en voor de vrijheid van vestiging? Indien dit het geval is, is de lidstaat Nederland dan gehouden op grond van het beginsel van loyale samenwerking van artikel 4, lid 3, van het EU-verdrag een einde te maken aan deze schending van de verdragsbepalingen inzake het vrije verkeer.

2. Is de eis van een zorgverzekeraar dat alleen een aanvullende verzekering in bovengenoemde gevallen afgesloten kan worden indien de verzekerde gebruik maakt van zorg in Nederland, in strijd met de verdragsregels inzake het vrije verkeer (in het bijzonder die betreffende het vrije verkeer van werknemers en de vrijheid van vestiging)?

Tot slot. De Duitse wettelijke Krankenkassen staan niet toe dat inwoners van Duitsland, die als grensarbeider in Nederland werken en ten laste van Nederland recht hebben op zorg in Duitsland (artikel 17 Vo. (EG) nr. 883/2004), zich aanvullend verzekeren bij de particuliere zorgverzekeraar waarmee de Krankenkasse een overeenkomst heeft afgesloten, omdat betrokkene als verdragsgerechtigde (Betreute) wordt beschouwd.

Is deze regeling van de lidstaat Duitsland in strijd met het EU-recht en in het bijzonder met de verdragsregels voor het vrije verkeer?

Antwoord van de heer Andor namens de Commissie


De EU-wetgeving op het terrein van de sociale zekerheid, en met name Verordening (EG) nr. 883/2004(1), voorziet in de coördinatie maar niet in de harmonisatie van de socialezekerheidsstelsels van de lidstaten. Deze coördinatieregels zijn niet van toepassing op particuliere ziekteverzekeringen, maar alleen op wettelijke of verplichte regelingen.

De Commissie vestigt de aandacht van het geachte parlementslid op het feit dat een persoon die in een bepaalde lidstaat verzekerd blijft terwijl hij in een andere lidstaat woont, recht heeft op gezondheidszorg in dat laatste land, overeenkomstig de nationale wetgeving. Het woonland ontvangt dan van de bevoegde lidstaat, waar de betrokkene verzekerd is, volledige vergoeding van de kosten. Het kan zijn dat de wettelijke gezondheidszorg in het woonland niet dezelfde prestaties biedt als het stelsel in het land waar de betrokkene verzekerd is. Gezondheidszorg die niet onder de wettelijke regeling zou vallen in het land waar het bevoegde verzekeringsorgaan van de betrokkene gevestigd is, kan eventueel wel verzekerd zijn volgens de wetgeving van het woonland.

Particuliere ziekteverzekeringspolissen kunnen gezondheidsrisico's van burgers van de EU in andere lidstaten dekken. Dit is een privaatrechtelijke kwestie. Noch het Verdrag, noch de schadeverzekeringsrichtlijnen(2) verplichten particuliere verzekeraars om gezondheidsrisico's in alle lidstaten te dekken.

De Commissie meent niet dat Duitse wettelijke ziekteverzekeringsfondsen EU-wetgeving overtreden als zij geen aanvullende ziekteverzekeringsproducten van particuliere ziekteverzekeraars verkopen aan personen die in Duitsland woonachtig zijn en als grensarbeiders in Nederland werken.

De lidstaten zijn vrij om hun socialezekerheidsstelsels naar eigen goeddunken te organiseren. In een situatie waar particuliere ziekteverzekering dient als een volledig of gedeeltelijk alternatief voor het wettelijke socialezekerheidsstelsel dienen de lidstaten echter te waarborgen dat de fundamentele vrijheden van de interne markt, zoals de vrijheid medische dienstverlening te ontvangen in andere lidstaten, niet aangetast worden.

Ga terug